Find the latest bookmaker offers available across all uk gambling sites www.bets.zone Read the reviews and compare sites to quickly discover the perfect account for you.
Home / Zanimljivosti / Dokle je dolazila srpska država: Srpski zakonik u Maloj Aziji pre 2.800 godina?

Dokle je dolazila srpska država: Srpski zakonik u Maloj Aziji pre 2.800 godina?

U gradu Sirbinu, kako ga naziva Strabon i kako se stvarno zvao, a Grci su ga prekrstili u Ksantos, u pokrajini Lici, Mala Azija, nađen je uklesan na velikom kamenu srbski zakonik iz osmog veka pre Hrista. Zakonik je uklesan na srbskom jeziku i na srbici, tako da se može bez mnogo truda čitati.

U Lici maloaziskoj (Ljudeji) Aleksandar Veliki je zatekao jedno posebno stanje. U gradovima Like, koji su bili brojni, nije bilo persiskih posada. Iako je Lika bila uključena u Persijsku carevinu od vremena Kira Velikog, ona je zadržala svoje posebno uređenje i svoje stare zakone.

Imali su savez od 23 grada, među kojima je grad Sirbin (današnji Ksantos) bio prestonica i najveći od gradova . Ličani su najpre bili poznati pod imenom Solimi, a zatim kao Termili po jednom delu Krićana, koje je Sarpedon doveo sa Krita i naselio u Lici . Sarpedon je osnovao i grad Milet kao naseobinu kritskog grada Mileta .

Stari Zakonik lički, koji je bio uklesan u kamenom obelisku u gradu Sirbinu, potiče iz VIII veka pre Hrista, nađen je i bio je na serbo-raškom jeziku i pismu.

Izgled ovog spomenika možete videti u samom tekstu. Likijske tekstove je sakupio krajem XIX veka austrijski profesor Ernst Kalinka. Tumačenje teksta grčkim i drugim jezicima nije dalo rezultat, a pročitan je u celosti od strane Svetislava Bilbije, uz tumačenje drevnog srbskog jezika i pisma iz Lidije i Likije.

Bilbija je najpre protumačio i objavio svoje dešifrovanje teksta sa severne strane spomenika, prema prepisu Ernsta Kalinke (str. 44 navedene Kalinkine knjige, sa 34 iskaza koje je Bilbija glasovno protumačio kao zapis fonetskim pismom, a protumačio ga je pomoću sličnosti sa srbskim jezikom.

Svetislav Bilbija je tekst sa severne strane spomenika u Sirbinu nazvao „Poruka Srbima urezana u obelisk u prestonici Like – Likije pre 2600 – 2800 godina“, a kasnije je protumačio čitljive delove zapisa i sa drugih strana. Taj radni materijal je objavljen u zborniku „Catena Mundi“, pod naslovom „Obelisk iz Ksantosa – Kamena knjiga zakona i običaja starih Srba“, gde su iskazi prikazani u obliku odredbi zakonika, koje su grupisane prema temama koje obrađuju, uz oznaku strane spomenika i broja reda za svaku od odredbi.
Kompletan tekst ovog spomenika serbo-raške pismenosti azijske Likije i drevnog serbo-raškog zakonika, koji sadrži 232 odredbe, uobličio je i dopunio komentarima prof. Radomir Đorđević.

Odredbe su svrstane u 16 grupa, prema svome sadržaju, a svaka od njih nosi oznaku strane sveta i reda na obelisku. Te grupe (glave Zakonika) su: (1) O upravljanju državom – zadatak države; (2) Humanitarne dužnosti države; (3) Sloboda zanimanja i rada; (4) Običaji i zakoni; (5) Izbor i osobine vođe; (6) Dužnosti boraca; (7) O neprijatelju i njegovom činjenju; (8) Mudre izreke i saveti; (9) Saveti predaka poljodelcima; (10) Saveti kopačima zlatne rude; (11) Lekarski saveti; (12) Krivična dela, postupak i kazne; (13) Vaspitanje dece; (14) O hrani i njenoj pripremi; (15) O hrani i kako se hraniti; (16) Uklesano treba čitati, pamtiti, vršiti. Radi sticanja utiska o sadržaju zakonika sa obeliska u Sirbinu, navešćemo ovde pojedinačno samo neke od odredbi (one nose Bilbijine oznake strane i reda).

ghreatmkfghz

Tako u delu nazvanom „O upravljanju državom; zadatak države“ stoji:

Z-10 o upravljanju ovđe međama – granicama države zavjet tu stvoriti, oslanjati se na stotine boraca, ovi se nužno hoće – trebaju….
S-7 država ima zadatak pozivati na oružanu uzbunu kroz cijeli život, zla koja kebaju vrebaju), ona ukeba taka zla
J-55 narodu treba reći da ovđe stavljeni čuvari štite tvrđavu i koji joj ovđe pripadaju
I-56 ko ovđe dirne u narod, ko obara običaje, blati, koje šibajte y zatvoru
S-51 sve je dato toj loži, ima družinu kada treba tornjevima, znaju odmah da nađu čuvare koji znaju štititi, braniti je
I-57 takve koji ruše imovinu, spriječiti, čega radi ih goniti, te ako se dokaže, toga objesiti, da odjekne da se sazna
J-53 krv nasutu zazidaše, ko ovđe govori u rugalicama, ovima tu suđenje da se ima
C-52 tu hoće se određena snaga da je održi, ako potrošena bude, žera da izije tu koju kupuju Međani
S-60 mi imamo veliko oružje i način da slomimo koji se stavio da se dovati ovog mjesta, žrtve oplakivaće poslije narodne pjevanije

U delu, nazvanom „Dužnosti boraca i njihove osobine“, stoji:

S-44 Srbi da se krve (da ratuju) ovđe za cime (vrhove tvrđave), da spriječe ikome oni da odu, da nadziru potomke, neka silno žežu te koji gledaju da ih uzmu
S-45 primjerno treba paziti kao što su običaji, zakon, imati ognjište, ko oca i mater, stari grobovi da se poštuju
I-1 u boju izdaja, ona jede potomke, kroz cijeli život prošlost strši…
I-12 da (neka) ljudi kopljanici, kada su u boju, zaštite one zarobljene tuđince koje nađu pokorene…

U delu, nazvanom „Osobine vođe i njegov izbor“, stoji:

I-53 predanje je predaka, u kući koje muškarac, on gospodari, i tako da ostane
Z-15 da jest domaćin koga godinama poznaju, vale i traže da on pravdu primjenjuje
S-45 primjerno treba paziti kao što su običaji, zakon, imati ognjište, ko oca i mater, stari grobovi da se poštuju

U delu, nazvanom „Krivična dela, postupak i kazne“ stoji:

I-17 uhapšeni treba da se koristi običajem da učinjenu krivicu ublaži zakon…

Z-32 narodu istinit glas da ode, da se oglasi pošteni, a da su uhvaćeni silom zakona strpani u zatvor

U delu, nazvanom „Uklesano treba čitati, pamtiti, vršiti“ stoji:

I-63 neka uče čitati tablice otaca, od vrha do dna, da vide njihovu suštinu, da zapamte kao takvu

(Nedodija’s blog)

loading...

About admin

Check Also

Najmlađi srpski buregdžija oduševio publiku u Nišu: Za samo sat rastegao i smotao 16 tepsija (FOTO)

Dečak je testo vešto bacakao iznad glave, ne praveći nijednu rupicu. Kaže da voli fudbač ...

Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana. Neophodna polja su označena sa *